درباره ما

خانه ای برای زریاب

الف) از آغاز تا اخذ مجوز

از اوایل دهه هشتاد که فرهنگ دوستان خویی، آخر هفته ها در دفتر هفته نامه اورین گرد هم جمع می شدند و به تبادل افکار و مصاحبت های دوستانه می پرداختند تا سال 1389 که این نشریه بعد از ­­9 سال انتشار مداوم از حرکت بازماند و بعد از وقفه های متعدد، مدیریت های متفاوتی را تجربه کرد همواره نیاز به تاسیس یک مرکز فرهنگی احساس می شد. مرکزی که افزون بر یک پاتوق فرهنگی بتواند بخشی از ظرفیت های پژوهشی و اجتماعی فرهنگ دوستان را نیز شکوفا کند.

هنگامی که پیشنهاد تاسیس چنین مرکزی به برخی از پیش کسوتان فرهنگی بی پاسخ ماند در سال 1392 برآن شدیم تا برای تاسیس چنین مرکزی دست به کار شویم. طبیعی بود که نخستین و مرتبط ترین محل مراجعه، اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی باشد. وقتی که تشکیل جلسات و مراجعات مکرر به این نهاد متولی فرهنگ برای تاسیس یک موسسة فرهنگی مرتبط با کتاب بی نتیجه ماند نگاهمان به سمت راه اندازی یک سازمان مردم نهاد چرخید. همزمان با تلاش برای به ثبت رساندن موسسه به عنوان یک NGO جلسات فرهنگی معرفی کتاب با حضور تعداد انگشت شماری از علاقه مندان برگزار می شد به طوری­که نخستین صورتجلسه این سلسله نشست­ها در بعد از ظهر چهارم دی ماه 1392 در محل اتاق ریاست شبکة دامپزشکی خوی به ثبت رسید.

 بعد از آن تاریخ تا زمان ثبت رسمی و اخذ مجوز، جلسات معرفی و بررسی کتابها با فواصل دوهفته ای تا یک ماهه در محل شبکه دامپزشکی، دفتر شرکت گونش یولی و کلاس های نمایندگی مجتمع فنی تهران (با همکاری امیر بدلانلو)، کلاس های مجتمع امام خمینی (با همکاری قدیر محمدی) و دفتر تولیت شمس تبریزی (با همکاری دکتر شهریار حسن زاده) با شعار «به اشتراک گذاری لذت مطالعه» برگزار شد. اندک اندک فرهنگ دوستان به این جمع افزوده می شدند و با حضور اساتید و فرهیختگان، کیفیت جلسات نیز ارتقا یافته بود.

در این جلسات آثار علی ظفرخواه، علیرضا ذیحق و علی کرلو مورد معرفی و بررسی قرار گرفتند و کتاب هایی مانند خمی از شراب ربانی (دکتر محمد علی موحد)، جامعه شناسی خودمانی (نراقی)، دو­قرن سکوت (دکتر زرین کوب)، سنگفرش هر خیابان از طلاست (کیم وو چونگ) و آثاری از دکترباستانی پاریزی و دکتر امامی خویی به علاقه مندان معرفی شدند. عنوان انتخاب شده برای نخستین جلسات «شمیسا» بود.

برای ثبت سمن، هیئت موسسی نیاز بود تا کارهای تاسیس اولیه را به پیش ببرند. برای این کار از بین دوستانی که از آغاز حضور داشتند و آنهایی که در میانة راه به جمع پیوسته بودند غلامرضا صنعتی، ناصر اسلامی، رضا حسن زاده، امیر بدلانلو، علی جانعلی پور قوشچی، سید­حسین حسن زاده، الهوردی مرادلو، منیر طلبی و حاجیه مقدم به عنوان هیئت موسس به فرمانداری معرفی شدند و همزمان کار ثبت در سامانه وزارت کشور پیگیری شد.

یکی از چالش های ثبت اینترنتی موسسه، انتخاب نوع و نام آن بود. در درگاه اینترنتی وزارت کشور عناوین متعددی مانند کانون، مرکز، بنیاد، انجمن و غیره پیش بینی شده بود که برای نزدیک بودن به اهداف پیش بینی شده عنوان «خانة دانش و فرهنگ» برای آن انتخاب شد. انتخاب حوزة کاری «دانش و فرهنگ» برای این بود که امکان برقرای ارتباط و همکاری با همة مراکز علمی و فرهنگی میسر باشد. نام موسسه نیز با وجود پیشنهاد­های بسیار متنوع از سوی دوستان به پیشنهاد سید­حمید حسن زاده (نماینده سمن در تهران) و با اجماع هیئت موسس و مشاوران به پاس خدمات فرهنگی دکتر عباس زریاب خویی و با توجه به قرارداشتن نام ایشان در زمره مفاخر فرهنگی کشور، «زریاب» انتخاب شد. هر چند که در ابتدای نام گذاری، ملاحظاتی در خصوص برخی موضع گیری ها در برابر ایشان وجودداشت ولی گذشت زمان نشان داد که انتخاب این عنوان تا چه اندازه در پیشبرد اهداف موسسه و گسترش آن به سطوح ملی و بین المللی نقش داشته است.

یکی دیگر از چالش های تاسیس سمن، تنظیم اساسنامة آن بود که با توجه به واضح نبودن دورنمای فعالیت موسسه برای بسیاری از دوستان، پیش بینی و تنظیم اساسنامه ای که تا سال ها بعد می بایست حوزة فعالیت آن را مشخص می کرد تا حدی دشوار می نمود. با این حال با استفاده از تجربیات سایر سمن ها مدیریت آن از نوع هیئت امنایی انتخاب شد و با  بهره گیری از اساسنامه الگویی وزارت کشور اساسنامه مربوطه تنظیم شد.

 بعد از مراجعات مکرر و تشکیل پرونده های متوالی در ثبت شرکتها و فرمانداری، سرانجام پرونده ای که در سال 1392 برای «خانه دانش و فرهنگ زریاب» در وزارت کشور گشوده شده بود با دریافت مجوز فعالیت در شهریور 1393 به شماره ثبت 153 و نشانی خوی- محله امام زاده- گذر پروین اعتصامی- پلاک 497 از فرمانداری خوی بسته شد و فعالیت رسمی آن آغاز شد.

ب) سال نخست فعالیت

نخستین مراحل ادارة سمن، تشکیل جلسه و تعیین اعضای هیئت امنا و هیئت مدیره بود. بر این اساس اعضای هیئت موسس به عنوان هیئت امنا و سید­حسین حسن زاده (رییس هیئت مدیره)، علی جانعلی­پور (نایب­رییس)، رضا حسن زاده (خزانه دار)، غلامرضا صنعتی (عضو) و امیر بدلانلو (عضو) به عنوان اعضای اصلی و حاجیه مقدم و منیر طلبی به عنوان اعضای علی البدل هیئت مدیره انتخاب شدند. ناصر اسلامی نیز به عنوان بازرس معرفی شد. اعضای هیئت مدیره در نخستین جلسة خود برای یک دورة دو ساله، حامد کاظم زاده خویی را به عنوان مدیر­عامل انتخاب کردند.